Waarom rope access een van de veiligste manieren is om op hoogte te werken, en hoe het zich verhoudt tot steigerwerk.

Rope access is niet “gewoon abseilen met gereedschap.” Het is een technisch ontworpen en streng gereguleerde methode om mensen veilig toegang te geven tot moeilijk bereikbare plaatsen.

Wanneer het wordt uitgevoerd door getrainde, gecertificeerde teams en volgens de industrienormen wordt beheerd, combineert rope access dubbele valbeveiligingssystemen, strikte procedures, continue training en realtime incidentrapportage, allemaal factoren die het risico voor werknemers en opdrachtgevers aanzienlijk verlagen.

Branchegegevens worden nauwkeurig bijgehouden en geanalyseerd

IRATA (de grootste internationale brancheorganisatie voor rope access) publiceert jaarlijks de Work & Safety Analysis (WASA)-rapporten en incidentbulletins, waarin incidentoorzaken en verbeteringen worden gedocumenteerd zodat organisaties kunnen leren en risico’s kunnen verminderen.

Deze systematische rapportage en cultuur van voortdurende verbetering vormen de kern van de veiligheid binnen rope access.

Ingebouwde redundantie en valbeveiligingssystemen

Rope-access systemen zijn ontworpen met een primaire en een back-uplijn, energie-absorberende lijnen en valbeveiligingsmaatregelen, zodat één enkele fout zelden catastrofaal wordt. De richtlijnen en bulletins van IRATA weerspiegelen ontwerp- en procedurele lessen die zijn geleerd uit echte incidenten.

Gecertificeerde training en competentie

IRATA biedt formele certificeringsprogramma’s. Technici moeten zowel praktische als theoretische examens afleggen en onder toezicht werken terwijl zij ervaring opdoen, wat het risico op menselijke fouten aanzienlijk vermindert in vergelijking met ad-hocmethoden.

De veiligheidsfeiten - kort en onderbouwd

Hoe rope access zich verhoudt tot steigerwerk

  • Steigerwerk kan veel werknemers gedurende langere perioden blootstellen aan verhoogde risico’s: het opbouwen, aanpassen en afbreken van steigers vergroot de tijd die wordt doorgebracht nabij onvoltooide platformen en randen.

    Rope access is doorgaans sneller te installeren en te verwijderen, waardoor de tijd dat werknemers op hoogte worden blootgesteld voor kortdurende taken sterk wordt verminderd. Vergelijkingen binnen de sector geven aan dat rope access vaak wordt gekozen omdat het de opbouwtijd én het totale risicovenster voor werknemers verkleint.

  • Voor steigerwerk zijn vaak meer werknemers op locatie nodig (bouwers, supervisors en meerdere vakmensen die tegelijk op de platformen werken).

    Rope-access werkzaamheden daarentegen worden meestal uitgevoerd door kleine, hoogopgeleide teams, minder mensen die worden blootgesteld betekent minder potentiële verwondingen wanneer veiligheidsmaatregelen falen.

    De veiligheidsanalyses van IRATA benadrukken zowel teamcompetentie als het beperken van onnodig personeel op de constructie.

  • Ongevallen met steigers worden meestal veroorzaakt door fysieke fouten en vallende objecten, terwijl rope-access incidenten vaker te maken hebben met menselijke factoren - en de rope-access sector heeft sterke systemen om die risico’s te verkleinen.

    Bijvoorbeeld:

    • Een platform of plank breekt of stort in

    • Iemand glijdt uit of struikelt op de steiger

    • Gereedschap of materialen vallen van de steiger en raken mensen beneden

    Dit soort incidenten heeft door de jaren heen veel verwondingen en dodelijke ongevallen veroorzaakt, vooral op plekken waar veiligheidsregels niet goed worden gevolgd..

    Rope-access incidenten daarentegen gebeuren meestal niet doordat de apparatuur faalt - de roped systemen hebben back-ups en redundantie. Wanneer er toch incidenten gebeuren, worden die meestal veroorzaakt door:

    • Menselijke fouten

    • Slechte planning

    • Onjuist gebruik van apparatuur

    Dit zijn problemen waar de rope-access sector actief op inzet via voortdurende training, strikte procedures, audits en gedetailleerde incidentrapportage.

  • Rope-access bedrijven die zijn aangesloten bij IRATA ondergaan regelmatige audits, competentiecontroles en gebruiken uitgebreide incidentrapportagesystemen (WASA).

    Die formele feedbacklus - incident → analyse → bijgewerkte richtlijnen - is een belangrijke versterker van veiligheid.

    Steigerwerk kent ook wettelijke normen, maar door de grote schaal en de hoge frequentie waarmee steigers in de bouw worden gebruikt, blijven niet-naleving en het werken met ongetraind personeel een aanzienlijk aandeel van de steigerongevallen veroorzaken.

Conclusie

Voor inspectie, onderhoud, schoonmaak, reparatie of kortdurende werkzaamheden op hoogte waarbij de toegang lastig is, is rope access, uitgevoerd door IRATA-gecertificeerde teams en volgens de WASA/incidentbulletin-richtlijnen, een zeer veilige en efficiënte oplossing. Het verkort de blootstellingstijd, vereist minder mensen op de constructie en profiteert van een strikte trainings- en rapportagecultuur die incidenten omzet in leerpunten.

Voor langdurige projecten die brede toegang, zware materialen of veel gelijktijdige werknemers vereisen, kan steigerwerk de veiligere optie zijn, mits de steigers worden ontworpen, geïnstalleerd en geïnspecteerd door competente teams en gebruikt volgens de nationale normen. Helaas blijven steigerongevallen een belangrijke oorzaak van bouwongevallen wanneer de normen niet worden nageleefd.